سنسور مپ
مپ سنسور به ایسیو ECU متصل است و گزارشات را به آن ارسال می کند، سنسور مپ با نام سنسور فشار منیفولد هوا نیز شناخته می شود. سنسور مپ یا سنسور فشار منیفولد هوا (Map Sensor) یکی از قطعاتی است که بطور کاملا مستقیم به ECU متصل می‌شود. وظیفه مپ سنسور در حقیقت گزارش میزان هوای مکش شده به ECU یا کامپیوتر خودرو است. این قطعه در مجرای ورودی هوا به موتور خودرو نصب می‌شود و با یک شلنگ به دریچه ورودی هوا در منیفولد هوا اتصال دارد.
ایسیو با استفاده از اطلاعات دریافتی از سنسور مپ، میزان باز و بسته بودن دریچه هوا را کنترل می‌کند. پس اگر مپ سنسور به درستی وظیفه خود را انجام ندهد خودرو از کار خواهد افتاد. چرا که ECU توانایی محاسبه میزان دقیق فشار هوا به داخل موتور را بدون اطلاعات مپ سنسور نخواهد داشت. به ‌منظور صرفه‌جویی در مصرف سوخت، کاهش میزان آلایندگی و سلامت موتور، وجود یک سنسور مپ در هر خودرویی ضروری است. محل قرار گیری سنسور مپ:
محل قرار‌گیری این قطعه الکتریکی در خودرو‌های مختلف متفاوت است، اما به طور کلی، سنسور MAP در اغلب خودروها دقیقا بعد از دریچه گاز قرار می‌گیرد و به همین دلیل، کامپیوتر خودرو می‌تواند با تخمین میزان هوای واردشده به هر سیلندر، میزان سوخت لازم برای پاشش در هر سیلندر و زمان دقیق جرقه‌زدن شمع را برای هر سیلندر مشخص کند.
عواقب معیوب بودن سنسور مپ
گزارش‌های یک سنسور معیوب، عملا با خطا همراه است. به‌طور مثال، اگر سنسور فشار واقعی منیفولد را کمتر از میزان واقعی گزارش کند، ECU بر ‌پایه این اطلاعات غلط، کمتر از نیاز واقعی به موتور سوخت ‌می‌رساند. از سوی دیگر، به تعویق افتادن جرقه‌زدن شمع‌ها نیز باعث کاهش مصرف سوخت موتور می‌شود که در نتیجه، نسبت هوا به سوخت در داخل موتور افزایش می‌یابد. مجموع این مشکلات بر شتاب خودرو اثر می‌‌گذارد و سبب کوبش یا (Knock) در خودرو می‌شود. برخلاف حالت قبلی، اگر سنسور مپ فشار واقعی منیفولد را بیشتر از میزان واقعی گزارش کند، باز هم مشکلاتی برای خودرو پیش‌ خواهد آمد. در این وضعیت، سوخت بیشتری به موتور تزریق ‌می‌شود و عمل جرقه‌زدن شمع‌ها نیز سریع‌تر صورت می گیرد. تمامی این اتفاقات در کل، منجر به افزایش میزان مصرف سوخت خودرو می‌شود. وجود سوخت مازاد در موتور، سبب آسیب‌های چون ازکارافتادن شمع‌ها، مسدودشدن مش‌های کاتالیزور یا تشکیل لایه کربنی ‌می‌شود. یکی از وظایف سنسور مپ، کنترل وضعیت سوخت خودرو به منظور احتراق بهتر است. در موتورهای احتراقی، در صورت عدم تناسب درست میان میزان هوا و سوخت، عمل احتراق به درستی صورت نمی‌گیرد و میزان آلایندگی موتور نیز بالا می‌رود. بر اثر کمبود هوا و احتراق ناقص، هیدروکربن نمی‌سوزد و گاز کربن مونواکسید (CO) تولید می‌شود که یکی از مشکلات عمده یک سنسورمپ معیوب است. هم‌چنین لازم به ‌ذکر است که احتراق مخلوط رقیق سبب افزایش دمای موتور می‌شود که واکنش نیتروژن و اکسیژن را در پی دارد و به موجب آن، مشتقات NOx تولید و منتشر می‌شود. درکل دقت داشته باشید که هر دو مخلوط رقیق یا غلیظ، باعث می‌شود موتور به‌سختی روشن شود و برای خودرو آسیب‌زا است. اگر روشن‌کردن خودروی شما به فشردن پدال گاز وابسته است، شک نکنید که سنسور مپ آسیب دیده است.
خرابی یا معیوب بودن مپ سنسور:
1. ریپ زدن و سه کار کردن خودرو
2. لرزش خودرو در حالت های نرمال
3. دوده گرفتن یا خرابی سر شمع ها
شمع‌های معیوب، عمل احتراق را با مشکل روبرو می‌کنند و باعث ‌می‌شوند که عمل احتراق به‌درستی انجام نشود. دود حاصل از احتراق ناقص، می‌تواند عملکرد سنسور مپ را مختل کند که نهایتا منجر به خرابی آن می‌شود.
4. کاهش قدرت موتور به صورت ناگهانی
5. افزایش مصرف سوخت
نکته :
سنسورمپ مستقیما با سوخت خودرو سر‌و‌کار دارد، در نتیجه سوخت بی‌کیفیت باعث کاهش عمر سنسور مپ می‌شود.
علائم خرابی سنسور مپ
همان‌طور که در بخش قبلی گفتیم، در صورت عدم دریافت اطلاعات از سوی سنسور مپ، کامپیوتر خودرو نمی‌تواند وضعیت دقیق دریچه‌های ورودی هوای موتور را تنظیم کند. در ادامه، برخی از علائم خرابی سنسور مپ را با هم مرور می‌کنیم:
1. روشن‌شدن چراغ چک خودرو
یکی از ساده‌ترین نشانه‌های خرابی سنسور مپ، روشن‌شدن چراغ چک در پشت‌ آمپر خودرو است. ناگفته نماند که روشن‌شدن چراغ چک می‌تواند دلایل بسیاری داشته باشد که با مراجعه به مراکز ارائه خدمات تخصصی سیستم برق خودرو و استفاده از دستگاه دیاگ، می‌توان دلیل اصلی را کشف کرد.
2. ریپ‌زدن خودرو
ریپ‌زدن خودرو یکی از علائم خرابی سنسور مپ است. در چنین حالتی، دقیقا ‌زمانی که موتور به هوای بیشتری نیاز دارد، اگر کامپیوتر خودرو به‌اشتباه دریچه‌های ورود هوا را ببندد، موتور شروع به لرزیدن می‌کند و اصطلاحا ریپ می‌زند.
3. افزایش مصرف سوخت
در صورت بروز مشکل در سنسور مپ، مصرف سوخت خودرو به میزان قابل توجهی بیشتر می‌شود. این موضوع به‌راحتی توسط خود شخص قابل مشاهده نیست و با انجام تست‌های آلایندگی توسط متخصصین معاینه فنی، می‌توان از سلامت سنسور اکسیژن مطلع شد. یکی از دلایل ردشدن بسیاری از خودرو‌ها در تست‌های مربوط به معاینه فنی، همین خرابی سنسور مپ است.
زمان تعویض سنسور مپ
زمان تعویض سنسور مپ در دفترچه راهنمای هر خودرو درج شده است. به‌ طور کلی، بعد از هر ۱۵۰ هزار تا ۱۶۰ هزار کیلومتر، باید سنسور مپ تعویض شود. البته نباید فراموش کرد که بنا به علل بالا، سنسور اکسیژن ممکن است زودتر از زمان مذکور نیز خراب شود.
تست سنسورمپ
البته تست سنسور مپ با خودرو و تست سنسور مپ بدون دستگاه دیاگ نیز از روی برخی نشانه‌ها از جمله ریپ زدن خودرو و به اصطلاح سه کار کردن آن، لرزش موتور در حالت‌های طبیعی عملکردی، کاهش یکباره قدرت موتور ماشین، دوده گرفتن سر شمع‌ها و در نهایت افزایش یکباره مصرف سوخت صورت می‌پذیرد. همچنین باید توجه داشت برای شتشو سنسور مپ نباید آن را دستکاری کنید و نوک سنسور باید رو به پایین باشد. برای این کار تنها اسپری ماده شستشو کافی خواهد بود. علاوه بر اینها کارکرد بالای این قطعه و یا ورود آب به آن می‌تواند عمر مفید مپ سنسور را کاهش بدهد.
راههای تست سنسور MAP
1. دستگاه دیاگ
با اتصال دستگاه به خودرو، فشار هوای داخل مانیفولد اندازه‌گیری می‌شود که بر اساس آن، میزان سلامت سنسور سنجیده و عیب‌یابی می‌شود. هم‌چنین با بررسی کد خطا و انجام تست‌های ولتاژی، سلامت سنسور خودرو مشخص می‌شود.
2. تست ولتاژی
پس از اتصال سوکت قطعه به خودرو، ولتاژ بین پایه‌های 2 و 3 و پایه‌های 1 و 2 اندازه‌گیری می‌شود. میزان ولتاژ استاندارد پایه‌های 2 و 3، 5V+ و برای پایه‌های 1 و 2 بین 0.2 تا 4.8 ولت است.
در نهایت، توصیه می‌شود پیش از تعویض سنسور ممپ خودرو، فیش سنسور و نحوه اتصال آن را بررسی کنید؛ زیرا ممکن است سنسور سالم باشد و تنها عدم اتصال صحیح باعث اختلال در عملکرد آن شده باشد.
از طرف دیگر، وجود هر گونه سوراخ یا نشتی در یکی از شلنگ‌های مکش دریچه گاز متصل به سنسور مپ نیز می‌تواند باعث اختلال در کارکرد آن شود. بررسی سوراخ ‌های ریز تعبیه‌شده روی سطح سنسور اکسیژن هم یکی از موارد لازم قبل از تعویض آن است. درصورتی‌که این سوراخ‌ها بر اثر گردوغبار مسدود شده باشند، عمل سنجش اختلاف فشار هوای بیرون و میزان مکش موتور به درستی انجام نمی‌شود.

گروه بازرگانی الدورا، به طور رسمی فعالیت خود را در سال ۱۳۸۷ با برند الدورا شروع کرد. گروه بازرگانی الدورا با دو برند الدورا و بالتین، در حوزه مهندسی، تامین، تولید، توزیع و ارائه خدمات، فعالیت می کند.