مقاومت فن چیست و به چه منظوری در خودرو قرار داده شده است؟
بهتر است قبل از معرفی مقاومت فن، درباره واژه مقاومت توضیحاتی را ارائه نماییم و اصولا بدانیم که مقاومت چیست و انواع آن کدامند ؟

مقاومت چیست؟
مقاومت یک قطعه الکتریکی است که با نام رزیستور نیز شناخته شده و وظیفه آن قطع یا محدود کردن ولتاژ و جریان الکتریکی است. واحد آن اهم، کیلو اهم و مگا اهم معرفی شده است.

انواع مقاومت عبارت اند از :

1 - مقاومت‌های ثابت

مقاومت‌های ثابت نیز خود به سه دسته زیر تقسیم می‌گردند :

الف ) مقاومت‌های مخلوط کربنی : این نوع مقاومت از مخلوط ماده مقاوم نسبت به حرارت با تلورانس 5 ،10،20 به همراه کربن تهیه می‌گردد.

ب ) مقاومت‌های لایه‌ای : مقاومت‌های لایه‌ای نیز از رسوب موادی چون لایه نازک کربن، فلز و اکسید فلز بر روی مواد سرامیکی تولید می‌گردد. این نوع مقاومت‌ها بر اساس لایه به دسته تقسیم می‌شوند.

ج )مقاومت‌های سیمی‌(آجری) : این نوع مقاومت از یک سیم مقاومت دار که از موادی چون آلیاژ نیکل مس، نیکل کروم و نیکل کروم آلومینیوم تهیه می‌گردد و بر روی استوانه‌ای از سرامیک قرار داده می‌شود. اطلاق نام آجری به این نوع مقاومت به این دلیل است که درون یک محفظه سیمانی یا سرامیکی که دارای مقطعه مربع یا مستطیل است، قرار داده شده است.


2- مقاومت‌های متغیر
مقاومت‌های متغیر با نام متغیر‌های قابل تنظیم نیز شناخته می‌گردند. از مهم‌ترین و معروف‌ترین مقاومت متغییر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف )ولوم یا پتانسیومتر : این نوع مقاومت کنترل کننده ولتاژ بوده و به دو دسته خطی و غیر خطی تقسیم می‌گردد. این نوع مقاومت دارای سه راس است. دو راس ابتدایی و یک راس انتهایی؛ این سرها به نام‌های کناره یا ثابت معروف هستند. یک سر دیگر نیز به که به بازوهای متحرک متصل هستند.

ب )رئوستا: این نوع مقاومت یک نوع دیگر از کنترل کننده‌های جریان و ولتاژ الکتریکی است.

3 - مقاومت‌های ثابت و متغییر
مقاومت‌های ثابت و متغییر نیز شامل موارد زیر می‌گردند :

الف ) وابسته به دما : این نوع از مقاومت‌ها نسبت به حرارت و دما حساس بوده و بر اساس آن عمل می‌کند. مقاومت وابسته به دما به دو دسته NTC و PTC تقسیم می‌گردد.
ب ) وابسته به ولتاژ : این نوع از مقاومت‌ها نسبت به ولتاژ حساس بوده و وظیفه آن ثابت نگه داشتن ولتاژ و محافظت مدار در برابر ولتاژ است.
ج ) وابسته به نور ( فتوسل) : این نوع از مقاومت‌ها نسبت به نور حساس بوده و بر اساس آن عمل می‌کند


مقاومت فن و وظیفه آن در خودرو
حال که با عملکرد و انواع مقاومت‌ها آشنا شدید، وقت آن رسیده است که به اصل موضوع یعنی کار مقاومت فن در خودرو یا به عبارت کامل‌تر تعریف این قطعه و نقش آن در خودرو بپردازیم. وظیفه اصلی این قطعه پایین آوردن یا کاهش دور موتور فن و قطع مدار یا فیوز در خودرو است. این قطعه از دو بخش فلزی و پلاستیکی تهیه شده است. جنس پلاستیکی آن به گونه‌ای است که در برابر حرارت‌های خودرو ذوب نمی‌گردد. چنانچه این قطعه با مشکل روبه‌رو گردد یا به عبارتی خراب شود، به دلیل اخلال در عملکرد فن، احتمال سوخت فیوز درون خودرو وجود دارد. مقاومت فن مشابه سنسور آب عمل می‌کند و عده‌ای از افراد تصور می‌کنند که مقاومت فن همان سنسور دمای آب است. در حالیکه این گونه نیست. سنسور دمای آب در موتور خودرو تعبیه شده است. در حالیکه مقاومت فن در نزدیکی فن خودرو است.

علائم و نشانه‌های خرابی مقاومت فن
همانطور که گفتیم با خرابی مقاومت فن، قطعاتی چون فیوز خودرو آسیب دیده و به سیستم برق و الکتریکی خودرو با مشکل روبه‌رو می‌گردد. اگر در هنگام بروز نشانه‌ها به موقع نسبت به بررسی یا تعویض آن اقدام کنید، این اتفاق رخ نمی‌دهد. همانطور که در طول اغلب مقاله‌های نیز به آن اشاره کرده ایم، این موضوع یا به عبارتی تفکر نسبت به سایر قطعات خودرو نیز وجود دارد. با اقدام به موقع می‌توان از آسیب به سایر قطعات جلوگیری کرد. به همین دلیل آشنایی و توجه به نشانه‌های خرابی از الزامات آن می‌باشد.

در ادامه به چند مورد از نشانه‌های خرابی مقاومت فن یا رزیستور را خدمتتان ارائه می‌کنیم. شاید هر یک از نشانه‌های فوق در صورت خرابی سایر قطعات نیز رخ دهند. اما این موضوع چیزی از اهمیت آن کم نمی‌کند. تنها کافی است که نسبت به نشانه‌ها حساس بوده و در صورت بروز آن‌ها به یک تعمیرکار مراجعه کنید.

علائم و نشانه‌های خرابی مقاومت فن برابر است با :

1. فن خودرو در دور کند یا آرام کار نمی‌کند.
2. به دلیل عدم عملکرد مناسب فن و بالارفتن دمای موتور، خودرو جوش آورده است.
3. چراغ چک یا استپ که یکی از نشانه‌های خرابی برخی از سنسورهای خودرو نیز به شمار می‌آید، در این شرایط روش می‌شود.


عیب یابی مقاومت فن یا رزیستور خودرو
اغلب ما رفتن به تعمیرگاه را به دلیل مشکلات و هدررفتن وقت خود دوست نداریم و بیشتر تمایل داریم که به صورت شخصی این مشکل را حل کنیم. به همین دلیل تصمیم گرفتیم که روش‌ عیب یابی مقاومت فن را خدمتتان ارائه کنیم. انجام روش‌ زیر توسط شما امکان پذیر است. اما به طور کلی پیشنهاد می‌کنیم که این کار را به یک فرد خبره در این زمینه واگذار کنید. قطعات خودرو به یکدیگر وابسته بوده و عملکرد آن‌ها بر سایر قطعات موثر خواهد بود. بنابراین با یک اشتباه کوچک ممکن است قطعات دیگر آسیب ببینند.

برای صحت عملکرد این قطعه باید از یک مولتی‌متر استفاده کنید. در ابتدا مولتی‌متر خود را بر روی اهم قرار دهید. سپس دو سر سیم‌های مولتی‌متر را به پایه‌های 1 و 3 مقاومت فن متصل کنید.

در خودروهایی مانند 206 یا رانا در صورت سلامت مقاومت فن داده‌های نمایش داده شده بر روی مولتی‌متر برابر با 0.8 اهم است.
حال می‌توانید عملکرد فیوز را نیز مورد بررسی قرار دهید. برای این کار در ابتدا مولتی‌متر را بر روی بیزر قرار دهید. سپس سیم‌های آن را به پایه‌های 1 و 2 مقاومت فن متصل کنید. در صورت صحت و سلامتی فیوز حرارتی، صدایی منتشر خواهد شد.

گروه بازرگانی الدورا، به طور رسمی فعالیت خود را در سال ۱۳۸۷ با برند الدورا شروع کرد. گروه بازرگانی الدورا با دو برند الدورا و بالتین، در حوزه مهندسی، تامین، تولید، توزیع و ارائه خدمات، فعالیت می کند.